Pierwsza edycja · 2026

Audiodeskrypcja Roku 2025

Audiodeskrypcja Roku 2025

Konkurs na najlepszą audiodeskrypcję do polskiego filmu z dystrybucji kinowej 2025 roku, dostępną w aplikacji Kino Dostępne. Nagradzamy ludzi, którzy przekładają obraz na słowo.

Nagrody przyznane

Nagroda Publiczności

Skrzyżowanie

„Skrzyżowanie"

Autorka skryptu: Alicja Maciejewska

Konsultantka: Magdalena Dudowicz

Wyróżnienie Jury

13 dni do wakacji

„13 dni do wakacji"

Autor skryptu: Bartosz Wokan

Konsultantka: Magdalena Dudowicz

Głosy widzów

Serdecznie gratulujemy laureatom i dziękujemy wszystkim zespołom tworzącym konkursowe audiodeskrypcje! Audiodeskrypcja do filmu „Skrzyżowanie" została wybrana dzięki głosom widzów klubu filmowego De Facto dla osób niewidomych i słabowidzących. Głosujący mogli uzasadnić swój wybór, a najciekawsza opinia została wyróżniona wyjazdem na Młodą Galę Festiwalu w Gdyni.

Nagrodę za uzasadnienie wyboru otrzymał Sylwester Grygielski, który zagłosował na audiodeskrypcję do filmu „Franz Kafka". Poniżej przytaczamy jego opinię oraz osiem kolejnych, które naszym zdaniem szczególnie warto przeczytać. Pokazują różne potrzeby, doświadczenia i oczekiwania wobec audiodeskrypcji. Zachowujemy oryginalną pisownię autorów.

Zwycięska opinia

Sylwester Grygielski

Film: „Franz Kafka"

„W świecie, gdzie łatwo o zagubienie w chaosie detali, audiodeskrypcja do «Franza Kafki» przynosi rzadkie poczucie ładu i pełni. Przestrzeń między dialogami wypełniono z kafkowską precyzją – opisem akcji, formy i formatu filmowego, przy pełnej przejrzystości tego, kto mówi. Dopełnieniem tego skryptu jest odczytujący go przyjemnie kojący głos lektorki spleciony z głosem lektora od dialogów. To jedyny seans, po którym nie zaznałem literackiego ani wizualnego niedosytu".

Kolejnych osiem opinii przedstawiamy bez ustalania miejsc – każda wnosi coś ważnego.

Piotr Franiek

„Skrzyżowanie"

„Gdyby w tym filmie nie było audiodeskrypcji to nie dowiedziałbym sie o istnieniu bardzo ważnej bohaterki tej produkcji. Jej rola bez ani jednego słowa byłaby pominięta. Opis także uwydatniał napięcia między innymi bohaterami, widoczne tylko na ich twarzach. Nie wiedziałbym też jak skończył się film. jest on przykładem dzieła, w którym końcowe sceny są opowiadane obrazem. Bez AD większość realizacji filmowych urywa się Nam przed zakończeniem. A przecież nikt nie lubi urwanych filmów. :-) Prawda?"

Ryszard Koralewski

„13 dni do wakacji"

„Powiem za klasykiem, że głosowałem, ale się nie cieszyłem. To nie jest mój ulubiony gatunek. Jednak audiodeskrypcja pozwoliła mi zobaczyć każdy zakamarek domu, strach i bezradność na twarzach osób, i krew, oraz wzbudziła we mnie złe emocje, a o to z pewnością chodziło. Gdybym wybierał film, który mi się podoba, mój głos byłby inny. Dziękuję za możliwość oglądania filmów. Ryszard Koralewski"

Iwona Udała

„Innego końca nie będzie"

„Oglądając film zapomniałam, że jest on z audiodeskrypcją. Tylko pod koniec zdziwiłam się skąd mam tyle informacji, których zwykle nie daje mi oglądanie filmu. To wyraz twarzy, obecność przedmiotów, na które spojrzano czy szczegóły otoczenia - zwykle tego nie jestem w stanie zobaczyć. Audiodeskrypcja stanowiła dopełnienie dla percepcji filmu pozostając pomocnym tlem, nie konkurując jednak o uwagę widza z filmem. Tak jak powinno być. I cudowny głos lektorki".

Mariusz Lipski

„Szkoda, że nareszcie"

„Ten wybór to wynik idealnego wyczucia proporcji. Język audiodeskrypcji jest powściągliwy i naturalny, dzięki czemu tekst niemal stapia się z narracją. Opisy nie dominują nad obrazem, lecz dają przestrzeń doskonałej muzyce Pogodno i emocjom bohaterów. Perfekcyjny miks dźwięku sprawia, że głos lektorki płynnie współgra z wypowiedziami postaci, nie maskując dialogów. To oprawa, która całkowicie usuwa barierę braku wzroku i pozwala w pełni przeżyć tę historię".

Mirosław Berbecki

„Szkoda, że nareszcie"

„Film jest trudny w odbiorze ze względu na częste zmiany wydarzeń oraz dużą liczbę wypowiadających się osób. Podczas oglądania czułem się jak na wymagającym biegu terenowym z licznymi przeszkodami. Audiodeskrypcja była jednak znakomitym przewodnikiem, który sprawnie prowadził mnie przez film. To prawdziwe dzieło: minimum słów, maksimum trafnych i konkretnych informacji – dokładnie takich, jakich widz potrzebuje".

Ireneusz Kaczmarczyk

„Pod szarym niebem"

„Po obejrzeniu 7 filmów na tytuł Audiodeskrypcja Roku zasługuje, moim zdaniem, dodatkowa ścieżka dźwiękowa do filmu «Pod szarym niebem». Autorka bardzo dokładnie opisuje miejsca i zdarzenia i zręcznie prowadzi widza przez kolejne sekwencje filmu. Atutem są także gesty i emocje, które starannie maluje słowem na twarzach bohaterów. Język przekazu jest prosty i zrozumiały. Ułatwia wejście w kadr i zrozumienie sensu obrazu. Audiodeskrypcja idealnie wpisuje się w tempo akcji.

Alicja Nyziak

„13 dni do wakacji"

„Wybór najlepszej audiodeskrypcji okazał się trudnym zadaniem. Różnorodność filmów pokazała jak odmienne wymagania stawiane są przed twórcami audiodeskrypcji. Przykładem niech będą dwie produkcje «Franz Kafka» i «Szkoda, że Nareszcie». Ta pierwsza obszerna. Druga znacznie skromniejsza, pozwalająca wybrzmieć muzyce. Dodam, że tam gdzie była konsultacja, audiodeskrypcja bardzo zyskiwała. Jednak moim zdaniem najlepszą audiodeskrypcją była ta do filmu «13 dni do wakacji», w reżyserii Bartosza M. Kowalskiego. Paradoksalnie nie przepadam za horrorem, ale nie o film chodzi, a o dodatkową ścieżkę opisową. Tak się złożyło, że w minionym roku miałam możliwość obejrzeć «13 Dni do wakacji» bez narzędzia wspierającego niewidomego widza. Dzisiaj mogę powiedzieć, że dzięki audiodeskrypcji produkcja zyskała nową jakość. Przekonałam się ile mi umknęło, co błędnie zinterpretowałam. Jest w filmie scena, w której nie ma dźwięków, dialogów, muzyki jest tylko cisza. Bez audiodeskrypcji nie miałabym szansy dowiedzieć się, że w tym momencie morderca ciągnie Agę za włosy idąc przez hol. Ona krzyczy, wymachuje kończynami. Podobnie jest w końcowej scenie tak istotnej dla całego filmu. Od pierwszych minut audiodeskrypcja płynnie prowadziła przez fabułę. Krótkie, precyzyjne zdania pobudzały wyobraźnię do tworzenia obrazu. Poprawność językowa była także dużym atutem. Co równie istotne nie była przeładowana. Pięknie wplotła się w akcję filmu, stając się jej częścią.

Maria Ruszecka

„Franz Kafka"

„O moim wyborze zdecydował język audiodeskrypcji. Był piękny, bardzo literacki i mogłam bez problemu podążać za akcją filmu. Głos lektora brzmiał wyraźnie i klarownie. Cytując Tomasza Raczka - jednego z moich autorytetów filmowych: 50 procent filmu jest na ekranie, a 50 w nas i tak było w przypadku filmu Agnieszki Holland dzięki tej audiodeskrypcji. Dziękuję Stowarzyszeniu Defacto i Fundacji Kino Dostępne za to, że możemy «oglądać» filmy tak jak nasi widzący przyjaciele i bierzemy udział w dyskusjach tak jak oni. Pamiętam, że pierwszymi moimi audiodeskryptorami byli bliscy i przyjaciele, potem w początkach działania Kina Dostępnego musiałam często wygłaszać apele, żeby na sali zapanowała cisza. Teraz jestem niezależna i spośród kinomanów wyróżniają mnie tylko słuchawki. Nie wybrałam filmu 13 Dni do Wakacji, ale chciałam i na niego zwrócić uwagę. W przypadku Franza Kafki podobał mi się i film i audiodeskrypcja. Jeśli chodzi o horror to film oceniam średnio, ale audiodeskrypcja była świetna. Merytoryczna, obiektywna, nie zaburzała warstwy dźwiękowej filmu".

Opinie widzów klubu filmowego De Facto pokazują, że jakość audiodeskrypcji ma znaczenie. Liczą się dobór słów, opis gestów i spojrzeń, miejsce pozostawione ciszy i muzyce, sposób czytania oraz możliwość samodzielnej interpretacji.

Audiodeskrypcje wybrane do głosowania Publiczności

Spośród 37 zakwalifikowanych audiodeskrypcji Jury wybrało siedem, które teraz oceni Publiczność - osoby niewidome i słabowidzące zarejestrowane w portalu filmowym Pociąg.

Trwa głosowanie Publiczności

10 sierpnia - 10 września 2026

Głosowanie dostępne wyłącznie dla zarejestrowanych użytkowników portalu filmowego Pociąg.
Przejdź do portalu Pociąg →
13 dni do wakacji

13 dni do wakacji

Skrypt: Bartosz Wokan

Konsultacja: Magdalena Dudowicz

Franz Kafka

Franz Kafka

Skrypt: Izabela Kunstler-Zawisza

Innego końca nie będzie

Innego końca nie będzie

Skrypt: Alicja Maciejewska

Pod szarym niebem

Pod szarym niebem

Skrypt: Anita Fidyka

Próba łuku

Próba łuku

Skrypt: Remigiusz Kozinski

Skrzyżowanie

Skrzyżowanie

Skrypt: Alicja Maciejewska

Konsultacja: Magdalena Dudowicz

Szkoda ze nareszcie

Szkoda, że nareszcie

Skrypt: Julia Chetkowska, Ewa Cwiek

O Konkursie

Konkurs „Audiodeskrypcja Roku" organizują Stowarzyszenie De Facto i Fundacja Kino Dostępne, w partnerstwie z Pomorską Fundacją Filmową w Gdyni. Jego celem jest wyłonienie najlepszej audiodeskrypcji przygotowanej do polskiego filmu kinowego z 2025 roku, dostępnej w aplikacji Kino Dostępne. Nagrody trafiają do twórców audiodeskrypcji - autorów skryptów i konsultantów, jeśli uczestniczyli w jej powstawaniu.

Za każdą audiodeskrypcją stoją ludzie mierzący się z niełatwym zadaniem: przekładem obrazu na słowo. To tłumaczenie wymaga wyjątkowej wrażliwości, znajomości języka kina, wyczucia rytmu i odpowiedzialności wobec widza. Konkurs zwraca uwagę na tę niewidoczną dla większości dziedzinę kina i jest wyrazem uznania dla jej twórców.

Spośród 37 zakwalifikowanych audiodeskrypcji profesjonalne Jury wybiera shortlistę 7 najlepszych. Następnie shortlistę ocenia Publiczność - osoby niewidome i słabowidzące zrzeszone w klubie filmowym „Pociąg" Stowarzyszenia De Facto.

Profesjonalne Jury

Jury wybiera shortlistę 7 audiodeskrypcji, a dodatkowo przyznaje Wyróżnienie dla audiodeskrypcji wyróżniającej się świadomym wyborem tego, co w obrazie najważniejsze - dla zrozumienia filmu, emocji sceny i relacji między bohaterami. Liczy się rytm opisu, wyczucie ciszy, oszczędność słowa i oddanie znaczeń wizualnych bez nadinterpretacji.

Katarzyna Anzorge

Katarzyna Anzorge

Aktorka, lektorka i autorka audiodeskrypcji

Aktorka, lektorka, autorka audiodeskrypcji i ekspertka w dziedzinie dostępności filmu. Od lat współpracuje przy tworzeniu i nagrywaniu audiodeskrypcji, a także prowadzi warsztaty poświęcone przekładaniu obrazu filmowego na słowo. Jej doświadczenie łączy perspektywę pracy głosem, wrażliwość aktorską i praktyczną znajomość zasad dobrej audiodeskrypcji. Gdy obraz milczy, potrafi przemówić w jego imieniu - z wyczuciem, precyzją i klasą.

Artur Zaborski

Artur Zaborski

Krytyk filmowy i dziennikarz kulturalny

Krytyk filmowy, dziennikarz kulturalny, wykładowca i moderator spotkań filmowych. Publikuje w polskich i zagranicznych mediach, relacjonuje najważniejsze festiwale filmowe i od lat prowadzi rozmowy z twórcami kina. Laureat Nagrody Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej w kategorii krytyka filmowa; w 2026 roku został przyjęty do grona osób głosujących na Złote Globy. O filmach potrafi opowiadać tak, że nawet napisy końcowe zaczynają wydawać się fascynujące.

Radosław Czerniakiewicz

Radosław Czerniakiewicz

Konsultant audiodeskrypcji, klub filmowy "Pociąg"

Przedstawiciel środowiska osób niewidzących związany z Internetowym Klubem Filmowym Osób Niewidomych "Pociąg" Stowarzyszenia De Facto. Aktywnie uczestniczy w działaniach na rzecz dostępności kultury filmowej i reprezentuje perspektywę ociemniałych odbiorców audiodeskrypcji. Jako juror wnosi doświadczenie konsultanta audiodeskrypcji, uważność i zdrowy dystans. Będzie sprawdzał, czy audiodeskrypcja pozwala wyobraźni niewidzącego odbiorcy stworzyć obraz.

Roman Roczeń

Roman Roczeń

Artysta muzyczny, dyrektor ds. dostępności Fundacji Kino Dostępne

Ceniony niewidomy artysta muzyczny, działacz społeczny oraz jeden z liderów zmian w obszarze dostępności kultury dla osób z dysfunkcją wzroku. Współtwórca i ekspert aplikacji Kino Dostępne. Sam o kinie mówi, że obraz to tylko część dzieła, a o sile filmu decyduje scenariusz, dialogi oraz precyzyjnie skomponowany dźwięk. Jest również uznanym wykonawcą utworów szantowych i poezji śpiewanej oraz inicjatorem pionierskich rejsów morskich dla osób niewidomych pod hasłem "Zobaczyć morze". Od lat udowadnia, że pasja nie zna barier sensorycznych.

Nominowane audiodeskrypcje

Do konkursu zakwalifikowano audiodeskrypcje do 37 polskich filmów kinowych z 2025 roku, dostępnych w aplikacji Kino Dostępne.

100 dni do maturyreż. Mikołaj Piszczan
13 dni do wakacjireż. Bartosz M. Kowalski
21.37reż. Mariusz Pilis
Bałtykreż. Iga Lis
Bratreż. Maciej Sobieszczański
Być jak Mikołajreż. Aurelia Frydrych-Zdanowska
Chopin, Chopin!reż. Michał Kwieciński
Dom dobryreż. Wojciech Smarzowski
Dwie siostryreż. Łukasz Karwowski
Dziadku, wiejemy!reż. Olga Chajdas
Franz Kafkareż. Agnieszka Holland
Innego końca nie będziereż. Monika Majorek
Kleks i wynalazek Filipa Golarzareż. Maciej Kawulski
LARP. Miłość, trolle i inne questyreż. Kordian Kądziela
Listy z Wilczejreż. Arjun Talwar
Ludziereż. Maciej Ślesicki, Filip Hillesland
Ministrancireż. Piotr Domalewski
O psie, który jeździł koleją 2reż. Magdalena Nieć
Oskar, Patka i Złoto Bałtykureż. Magdalena Nieć, Mariusz Palej
Pan Olbrychskireż. Robert Wichrowski
Pani od polskiegoreż. Radosław Piwowarski
Piernikowe sercereż. Piotr Wereśniak
Pod szarym niebemreż. Mara Tamkovich
Próba Łukureż. Łukasz Barczyk
Silverreż. Natalia Koniarz
Skrzat. Nowy początekreż. Krzysztof Komander
Skrzyżowaniereż. Dominika Montean-Pańków
Szkoda, że nareszciereż. Sebastian Juszczyk
Światłoczułareż. Tadeusz Śliwa
Teściowie 3reż. Kuba Michalczuk
Trzy miłościreż. Łukasz Grzegorzek
Utrata równowagireż. Korek Bojanowski
Uwierz w Mikołaja 2reż. Anna Wieczur
Vinci 2reż. Juliusz Machulski
Wujek Foliarzreż. Michał Tylka
Zamach na papieżareż. Władysław Pasikowski
Życie dla początkującychreż. Paweł Podolski

Harmonogram Konkursu

26.06 – 17.07.2026

Głosowanie Jury

20.07.2026

Obrady Jury (online) - wybór 7 audiodeskrypcji na shortlistę i wyznaczenie Wyróżnienia

do 31.07.2026

Ogłoszenie shortlisty 7 audiodeskrypcji

10.08 – 10.09.2026

Głosowanie Publiczności

25.09.2026

Wręczenie nagród - Młoda Gala 51. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni

Nagrody

Nagrody otrzymują autor skryptu i konsultant audiodeskrypcji, zarówno w przypadku nagrody głównej przyznawanej przez Publiczność niewidomą i słabowidzącą, jak i Wyróżnienia Jury.

5 000 zł

Nagroda Publiczności

Statuetka, dyplom i nagroda pieniężna brutto - dla autora skryptu. Statuetka - dla osoby konsultującej skrypt. Przyznawana audiodeskrypcji z największą liczbą głosów Publiczności.

2 500 zł

Wyróżnienie Jury

Statuetka, dyplom i nagroda pieniężna brutto - dla autora skryptu. Statuetka - dla osoby konsultującej skrypt. Przyznawane decyzją Jury Konkursu.

Operatorem nagród finansowych jest Polski Instytut Sztuki Filmowej. Nagrody wypłaca Pomorska Fundacja Filmowa w Gdyni, Producent Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni.

Regulamin Konkursu

Regulamin określa zasady i przebieg Konkursu „Audiodeskrypcja Roku", warunki zakwalifikowania, skład i pracę Jury, nagrody oraz kwestie organizacyjne i prawne.

Czytaj Regulamin Konkursu →

W Głosowaniu Publiczności mogą uczestniczyć osoby niewidzące i słabowidzące posiadające aktywne i zweryfikowane konto na portalu filmowym „Pociąg".

Czytaj Regulamin Głosowania →
Stowarzyszenie De Facto Fundacja Kino Dostępne Pomorska Fundacja Filmowa w Gdyni Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni Polski Instytut Sztuki Filmowej